Nguyên nhân, triệu chứng và giải pháp phòng trị bệnh gỉ sắt, đốm vòng, chết rạp cây con trên sâm Ngọc Linh

Sâm Ngọc Linh thường bị nấm gây bệnh chết rạp cây con, lở cổ rễ; bệnh thán thư; bệnh đốm vòng (các nhóm bệnh phổ biến).

Bệnh chết rạp cây con, lở cổ rễ, thối rễ vàng lá gây hại sâm Ngọc Linh: Bệnh do nấm Rhizoctonia solani và nấm Phytophthora sp. gây ra. Triệu chứng ban đầu là các vết chết hoại tử nằm ở lá hoặc thân, sau đó lan rộng ra khắp các bộ phận của cây đặc biệt là phía trên mặt đất. Các mô lá chuyển màu vàng, thân cây bị thối nhũn và gẫy gập, cây tàn lụi nhanh, phần củ dưới mặt đất có thể vẫn còn nguyên vẹn. Bệnh phát sinh gây hại chủ yếu ở giai đoạn cây con, đôi khi cũng xuất hiện trên cây sâm Ngọc Linh 2-4 tuổi.

Bệnh gỉ sắt gây hại sâm Ngọc Linh: Bệnh gỉ sắt do nấm Puccinia sp. gây hại phổ biến trên sâm Ngọc Linh. Triệu chứng bệnh ban đầu là những chấm đốm vàng trong đến vàng nhạt nằm rải rác trên phiến lá. Bệnh phát triển mạnh tạo các u nổi làm cho biểu bì lá bị nứt, bên trong chứa khối bột màu vàng nhạt sau đậm dần, bệnh làm cho lá lụi dần. Bệnh gỉ sắt phát triển mạnh vào mùa mưa, ảnh hưởng đến sinh trưởng phát triển của cây, bệnh nặng có thể gây chết cây hàng loạt.

Bệnh đốm vòng gây hại sâm Ngọc Linh: Bệnh đốm vòng trên sâm Ngọc Linh do nấm Alternaria alternata gây ra. Triệu chứng bệnh ban đầu là những chấm màu vàng nhỏ như mũi kim, sau vết bệnh lan rộng hình tròn có quầng vàng.Vết bệnh nặng làm cho lá bị rách táp, ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây. Bệnh phát sinh và gây hại mạnh từ tháng 3 đến tháng 5. Bệnh thường gây hại phổ biến hơn trên sâm Ngọc Linh 1-3 tuổi, ít gặp ở sâm từ 4 tuổi trở lên.

Bệnh Thối rễ vàng lá và bệnh Đốm vòng do Nấm gây hại trên cây Sâm Ngọc Linh (Nấm Rhizoctonia solani, Phytophthora sp và nấm Alternaria alternata)

Tư vấn chuyển giao công nghệ nano ứng dụng quản lý bệnh hại trên cây sâm Ngọc Linh: ThS Phạm Công Khải - Hotline 24/7: 0976 804 678

Giải pháp phòng trị bệnh tổng hợp trên cây sâm Ngọc Linh:

Xử lý đất, tiêu diệt nguồn nấm gây bệnh có trong đất, thúc đẩy cây sinh trưởng phát triển:

Bước 1: Dùng 1000ml nano Bạc Đồng Super kết hợp 500-600ml nano Đồng Oxyclorua cộng thêm 200-300ml chế phẩm nano AKH super plus pha với 100-150 lít nước tưới ẩm đất (tưới sao cho hỗn hợp dung dịch nano trên ngấm đều xuống tầng đất 20-25cm phía dưới).

Bước 2: Xử lý pH đất, bổ sung canxi và khoáng cho đất, cân bằng hệ vi sinh có lợi trong đất. Cụ thể: Dùng 500ml chế phẩm nano Canxi super pha với 500ml chế phẩm Biotech kết hợp thêm 2-3kg nấm đối kháng Trichoderma pha với 150-200 lít nước tưới ẩm bề mặt đất (10-15cm đất mặt).

Lưu ý: Trong các bước trên thì bước 1 cực kỳ quan trọng, mang tính quyết định, nếu bước 1 được xử lý tốt sẽ tiêu diệt hầu hết các nguồn bệnh trong đất. Bước 2 là tiền đề tạo thuận lợi cho cây phát triển thuận lợi, cây khỏe, kháng bệnh tốt. Trong quá trình chăm sóc cây nên định kỳ phun và tưới phòng bệnh.

Trường hợp khi cây sâm Ngọc Linh đã xuất hiện triệu chứng bệnh: kết hợp vừa phun thân lá, vừa tưới gốc. Cụ thể:

Tưới gốc: Dùng 500-1000ml nano bạc đồng super kết hợp 500-700ml nano Đồng Oxyclorua + 200ml nano AKH super plus pha 150-200 lít nước tưới vừa đủ ẩm gốc, định kỳ 5-10-15 ngày tưới 1 lần(tùy điều kiện thời tiết và mức độ nhiễm bệnh).

Phun thân lá: Sử dụng luân phiên các công thức hoặc lựa chọn 1 trong các công thức phun sau

ng thức 1: Dùng 80ml nano bạc đồng super kết hợp 50-70ml nano Đồng Oxyclorua + 50-80ml nano bạc đồng plus pha 20 lít nước phun đều thân lá, 5-10 ngày/lần.

ng thức 2: Dùng 100ml nano đồng oxyclorua kết hợp 40-60ml nano bạc đồng super pha 15 lít phun đều thân lá, 5 -10ngày/lần.

Công thức 3: Dùng 50-80ml nano bạc đồng super kết hợp 50-80ml nano Đồng Oxyclorua pha 15-20 lít nước phun đều thân lá, định kỳ 7 ngày/lần.

Lưu ý: Khi phun thân lá đối với cây sâm non, ít tuổi dùng nano đồng oxyclorua ở liều lượng thấp, cây nhiều tuổi nên tăng nano đồng oxyclorua.

Phần 1: Công dụng các chế phẩm nano dùng cho cây sâm Ngọc Linh

1.1 Công dụng cơ bản và ưu điểm vượt trội của chế phẩm nano Bạc Đồng Super, nano Đồng Oxyclorua (nhóm chế phẩm Phòng và Trị bệnh tổng hợp)

Nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua thuộc nhóm chế phẩm nano phòng trị bệnh tổng hợp. Chúng có tác dụng diệt nấm, vi khuẩn và virus gây bệnh trên cây trồng theo cơ chế đặc thù riêng biệt.

Nano Bạc Đồng là gì ?

Nano bạc đồng cần hiểu là dạng nano hợp kim của Bạc và Đồng (không phải là nano Bạc và nano Đồng hỗn hợp lẫn nhau). Khả năng diệt nấm, vi khuẩn, virus của nano hợp kim Bạc Đồng mạnh hơn hàng chục lần so với nano đồng và nano bạc đơn dạng đơn chất (nano Bạc Đồng an toàn hơn, không gây ngộ độc cây, không có tác dụng phụ, khi sử dụng không cần bảo hộ lao động, có thể tiếp xúc trực tiếp).

Phân loại chế phẩm nano Bạc Đồng:

Hiện nay trung tâm phát triển nông nghiệp công nghệ cao Nanotech đã nghiên cứu và phát triển thành công 2 loại nano bạc đồng: Nano Bạc Đồng plus và nano Bạc Đồng super. Ngoài ra cuối năm 2021 đầu năm 2022, trung tâm Nanotech có nghiên cứu chế phẩm nano Bạc Đồng Hợp Kim (loại mới nhất) chuyên dùng tưới gốc kết hợp phun lá với mục đích đặc trị bệnh thối củ sâm Ngọc Linh. Chế phẩm có tác dụng mạnh nên chủ yếu sử dụng tưới gốc diệt Nấm, Vi Khuẩn hại rễ và củ sâm(thối nhũn và thối khô). Trong một số trường hợp có thể sử dụng kết hợp nano đồng oxyclorua, nano bạc đồng super phun thân lá.

Nano Đồng Oxyclorua là gì ?

Khác với nano Đồng đơn (Cu), nano đồng oxyclorua có khả năng sinh ra Oxy nguyên tử và Clo nguyên tử siêu hoạt tính. Oxy nguyên tử và Clo nguyên tử siêu hoạt tính có tính oxy hóa cực mạnh chúng sẽ tương tác và làm tổn thương cấu trúc của tế bào vi khuẩn và nấm gây bệnh cây. Khi sử dụng nano bạc đồng (dạng hợp kim) kết hợp với nano đồng oxyclorua sẽ tạo ra tính “cộng hưởng” làm tăng cường hiệu lực diệt nấm, vi khuẩn mạnh mẽ hơn, chống kháng thuốc tốt hơn.

Như vậy sự kết hợp giữa nano Bạc Đồng và nano Đồng oxyclorua tạo ra hiệu quả diệt nấm khuẩn phổ rộng, triệt để, chống kháng thuốc tốt hơn. Tuy nhiên tuỳ tuổi cây, điều kiện bệnh mà ta sử dụng nano bạc đồng/nano đồng oxyclorua theo các tỷ lệ khác nhau (tỷ lệ 1/1 hoặc 3/1). Sử dụng quá liều nano đồng oxyclorua trên những cây sâm tuổi nhỏ có thể làm xoăn lá (do thừa đồng).

Ưu điểm vượt trội của chế phẩm nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua

+ Các hạt nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua tiêu diệt nấm, vi khuẩn, ức chế virus gây bệnh trên cây trồng cực mạnh, thời gian tiêu diệt nhanh, triệt để.

+ Chống kháng thuốc tốt, nên có thể sử dụng thường xuyên lâu dài mà không cần thay thuốc.

+ Chế phẩm nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua không độc hại, không có mùi sốc, khi sử dụng không cần bảo hộ lao động, thời gian cách ly ngắn (12-24 tiếng sau phun). Đặc biệt chế phẩm nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua không gây ngộ độc cây trồng ngay cả khi sử dụng quá liều lượng, an toàn khi sử dụng cho cây ngay từ giai đoạn giống, cây con (sử dụng cho cây sâm Ngọc Linh và nhóm cây thuốc, cây dược liệu rất phù hợp do không gây độc, không gây tồn dư hóa chất độc hại, an toàn khi sử dụng).

+ Nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua không gây tồn dư trên nông sản sau thu hoạch, phù hợp với sản xuất Vietgap, Globgap, sản xuất hữu cơ.

Ngoài ra các hạt nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua còn có khả năng chủ động “nắm bắt” các tế bào nấm, vi khuẩn gây bệnh trên cây trồng bằng cách sản sinh ra các ion Ag+ và Cu2+ mang điện tích dương. Các ion dương này sẽ chủ động bám hút lên các tế bào vi khuẩn, nấm mang điện tích âm bằng lực hút tĩnh điện ở khoảng cách đủ gần 400-800nm (theo phòng N.C ứng dụng CN nano trong nông nghiệp – TT Nanotech 2018). Trung bình mỗi tế bào vi khuẩn cần 3-4 hạt nano tiêu diệt theo cơ chế đặc biệt riêng (phá vỡ cấu trúc màng, ức chế quá trình trao đổi chất, sản sinh gốc tự do...).

Chế phẩm nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua được Trung tâm nghiên cứu và phát triển nông nghiệp công nghệ cao Nanotech đưa vào nghiên cứu thực nghiệm, khảo nghiệm trên nhiều nhóm cây trồng khác nhau và cho hiệu quả cao, toàn diện, thay thế 80-95% các nhóm thuốc BVTV hóa học truyền thống, qua đó giảm thiểu tích lũy kim loại nặng và ô nhiễm đất sản xuất nông nghiệp, bảo vệ nguồn nước ngầm, hạn chế ô nhiễm hệ thống sông ngòi.

1.2 Công dụng chế phẩm nano AKH super plus (thế hệ mới 2022)

Công dụng cơ bản chế phẩm nano AKH Super Plus:

+ Cải tạo đất, xử lý đất trước khi trồng sâm NL.

+ Bổ sung cân đối và đầy đủ dinh dưỡng thiết yếu cho cây sâm Ngọc Linh. Thúc đẩy bộ rễ phát triển khoẻ mạnh, nâng cao sức đề kháng cho cây, hạn chế nấm bệnh tấn công. Sử dụng định kỳ cho bộ lá xanh dày, thân khoẻ, rễ phát triển mạnh. Có thể sử dụng tưới gốc kết hợp phun qua lá.

Chế phẩm nano AKH super plus là một dạng phân bón nano cao cấp, có thể sử dụng phun lá kết hợp bón gốc. Với thành phần cơ bản được mô tả như sau:

Dinh dưỡng đa lượng:  Nts: 6%, P2O5ht: 5%, K2Ohh: 4,3%

+ Dinh dưỡng trung lượng: S: 4%, Nano Mg 2200ppm, Nano Canxi 4000ppm

+ Các chất hữu cơ: Humic: 3,5%, Fulvic: 2%

+ Dinh dưỡng vi lượng dạng nano dễ hấp thu:

Nano Fe: 400ppm, Nano Mn: 180ppm, Nano Cu: 500ppm, Nano Zn: 1800ppm, Bo: 1500ppm, Mo: 80ppm, Co: 40ppm, PVP: 3000ppm, Nano Silic 5000ppm, nano đất hiếm La và Ce 600ppm.

Các nhóm dinh dưỡng Đa - Trung - Vi lượng trên được hấp thụ vào một mạch Polyme Silic (Polyme hóa Silic). Trên mạch Polyme Silic được gắn các nhóm dinh dưỡng khác nhau, đảm bảo các yếu tố dinh dưỡng không bị mất đi trong quá trình bón gốc hoặc phun qua lá. Do đó khi sử dụng chế phẩm nano AKH super plus qua lá sẽ hạn chế tình trạng ngộ độc cây ngay cả khi phun quá liều lượng ở thời kỳ cây trồng ra hoa đậu quả. Khi bón gốc nhóm dinh dưỡng NPK (Đạm - Lân - Kali) sẽ được nhả từ từ vào dung dịch đất, bổ sung dinh dưỡng cho bộ rễ một cách an toàn, không gây nên tình trạng ngộ độc rễ hay ngẹt rễ.

Chế phẩm nano AKH Super Plus sử dụng định kỳ cho cây Sâm Ngọc Linh (tưới gốc, phun lá) thay thế hoàn toàn các dạng phân bón khác (bổ sung dinh dưỡng dễ tiêu, thúc đẩy bộ rễ phát triển thuận lợi, tăng tính chống chịu úng, hạn. Chế phẩm nano AKH super plus làm tơi xốp đất, giàu dinh dưỡng, cân đối, thúc đẩy bộ rễ phát triển thuận lợi (do có chứa Humic, Fulvic và nano đất hiếm La và Ce) qua đó tăng cường sức đề kháng bộ rễ, hạn chế bệnh vàng lá thối rễ.

1.3 Chế phẩm nano canxi Super

Bổ sung Canxi và khoáng vi lượng, ổn định pH đất, tạo môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh vật có ích phát triển, nâng cao sức đề kháng cho cây, chống lốp đổ, tăng cường hấp thu dinh dưỡng cho bộ rễ.

Sử dụng chế phẩm nano canxi super, Shellac Suger có tác dụng chống rụng hoa và quả trên cây sâm Ngọc Linh (40ml/bình 20 lít phun qua lá, định kỳ 7 ngày/lần).

1.4 Chế phẩm nano Silic SiO2

- Nano Silic làm tăng cường sức đề kháng cho cây, kháng nấm chủ động. Nano silic có tác dụng giải độc hữu cơ và vô cơ cho cây, chống thối úng rễ, phòng chống thối củ khi sử dụng kết hợp nano Bạc Đồng Hợp Kim (loại mới).

- Silic làm tăng khả năng chống chịu và làm giảm tác dụng tiêu cực của kim loại nặng, kim loại có tính độc hại.

- Tăng tính chịu hạn, chịu úng cho bộ rễ.

- Silic tăng khả năng chống chịu tia UV và các bức xạ mặt trời ở thực vật.

- Silic giảm bớt các tác động có hại do tình trạng thiếu hoặc thừa vi chất dinh dưỡng ở thực vật.

1.5 Chế phẩm Biotech VS (8x109CFU/ml)

Thành phần các chủng vi sinh có trong chế phẩm Biotech:

Chế phẩm có tác dụng cải tạo đất, giúp đất tơi xốp, phân hủy các chất hữu cơ khó tiêu chuyển thành dễ tiêu, chống thối rễ vàng lá, hạn chế nghẹt rễ, các chủng vi sinh vật sống cộng sinh với bộ rễ có tác dụng hỗ trợ bộ rễ hấp thu hiệu quả các chất dinh dưỡng. Ngoài ra chế phẩm Biotech có thể sử dụng để ủ phân hữu cơ, ủ giá thể hữu cơ trước khi trồng cây sâm NL. Nên sử dụng chế phẩm Biotech xử lý đất trước khi trồng, kết hợp tưới gốc định kỳ 20-30 ngày/lần.

Thống kê một vài nhóm bệnh hại trên cây sâm Ngọc Linh: bệnh chết rạp cây con, bệnh thối củ, bệnh lở cổ rễ thối rễ, bệnh thán thư, bệnh gỉ sắt, bệnh đốm vàng lá, bệnh đốm vòng, bệnh khảm lá xoăn lá do virus….

 

Phần 2: Quy trình xử lý đất trước khi trồng sâm Ngọc Linh

Bước 1: Tiêu diệt nguồn nấm và vi khuẩn gây bệnh trong đất

Dùng 500-700ml nano bạc đồng super kết hợp 500-700ml nano đồng oxyclorua pha 100-120 lít tưới ẩm đất (đảm bảo hỗn hợp dung dịch nano thấm đều xuống tầng đất 15-20cm – diệt các chủng nấm gây bệnh thối rễ, thối củ,…). Tưới 2 lần liên tiếp, mỗi lần cách nhau 5-7 ngày.

Bước 2: Dùng 2-4 lít chế phẩm Biotech pha với 40-60 lít nước tưới ẩm đất như bước 1. Sau 5-10 ngày mới tiến hành trồng cây con (Quy trình xử lý đất gieo hạt giống xem ở phần 5 dưới đây).

Xử lý đất theo 2 bước trên đảm bảo đất sạch bệnh, chống nấm khuẩn hại rễ thân lá sau khi trồng sâm NL.

Phần 3: Quy trình phòng bệnh tổng hợp cho cây sâm Ngọc Linh

3.1 Đối với cây sâm Ngọc Linh dưới 5 tháng tuổi

Tưới gốc định kỳ:

+ Tưới phòng bệnh, diệt nguồn nấm khuẩn gây bệnh: Dùng 400-600ml nano Bạc Đồng Super  kết hợp 100-300ml nano Đồng oxyclorua pha với 80-100 lít nước tưới ẩm gốc, tưới định kỳ 7-10 ngày/lần.

+ Nuôi dưỡng cây, giúp bộ rễ phát triển khoẻ mạnh, tăng sức đề kháng, bổ sung dinh dưỡng: Dùng 200-300ml nano Silic SiO2 kết hợp 200-300ml nano AKH super plus cộng thêm 200-300ml nano Canxi Super pha với 100-150 lít nước tưới ẩm gốc, tưới định kỳ 10-15 ngày/lần.

Phun thân lá: dùng 40-60ml chế phẩm nano Bạc Đồng Plus kết hợp 20-30ml nano Bạc Đồng Super pha với 12-15 lít nước phun ẩm dạng sương mù toàn bộ thân lá, định kỳ 7-10 ngày/lần.

3.2 Đối với cây sâm Ngọc Linh 6-12 tháng tuổi

Tưới gốc định kỳ:

+ Tưới phòng bệnh, diệt nguồn nấm khuẩn gây bệnh: Dùng 500-800ml nano Bạc Đồng Super kết hợp 400-600ml nano Đồng oxyclorua pha với 100-140 lít nước tưới ẩm gốc, tưới định kỳ 7-10 ngày/lần.

+ Nuôi dưỡng cây, giúp bộ rễ phát triển khoẻ mạnh, tăng sức đề kháng, bổ sung dinh dưỡng: Dùng 300-400ml nano Silic SiO2 kết hợp 250-300ml nano AKH super plus cộng thêm 200-400ml nano Canxi Super pha với 120-150 lít nước tưới ẩm gốc, tưới định kỳ 10-15 ngày/lần (hoặc tối đa 25-30 ngày/lần).

Phun thân lá: dùng 50-70ml chế phẩm nano Bạc Đồng Plus kết hợp 30-40ml nano Bạc Đồng Super cộng thêm 10-20ml nano Đồng oxyclorua pha với 12-15 lít nước phun ẩm dạng sương mù toàn bộ thân lá, định kỳ 7 - 10 ngày/lần.

3.3 Đối với cây sâm Ngọc Linh trên 1 năm tuổi

Tưới gốc định kỳ:

+ Tưới phòng bệnh, diệt nguồn nấm khuẩn gây bệnh: Dùng 600-900ml nano Bạc Đồng Super kết hợp 400-600ml nano Đồng oxyclorua pha với 100-160 lít nước tưới ẩm gốc, tưới định kỳ 7-10 ngày/lần.

Ngoài ra có thể sử dụng công thức tưới phòng bệnh thối củ sâm, thối rễ như sau: Dùng 500ml chế phẩm nano Bạc Đồng HK kết hợp 500ml nano Đồng Oxyclorua pha với 100-200 lít nước tưới ẩm gốc, tưới định kỳ 7-10 ngày/lần.

+ Nuôi dưỡng cây, giúp bộ rễ phát triển khoẻ mạnh, tăng sức đề kháng, bổ sung dinh dưỡng: Dùng 500-600ml nano Silic SiO2 kết hợp 500ml nano AKH super plus cộng thêm 300-500ml nano Canxi Super pha với 200-250 lít nước tưới ẩm gốc, tưới định kỳ 10-15 ngày/lần (hoặc tối đa 25-30 ngày/lần).

Phun thân lá:

Công thức 1: Dùng 50-70ml chế phẩm nano Bạc Đồng Plus kết hợp 50-70ml nano Bạc Đồng Super cộng thêm 40-60ml nano Đồng oxyclorua pha với 15-20 lít nước phun ẩm dạng sương mù toàn bộ thân lá, định kỳ 7 - 10 ngày/lần.

Công thức 2: Dùng 70-90ml nano Bạc Đồng Super kết hợp 50-60ml nano Đồng oxyclorua pha với 15-20 lít nước phun ẩm dạng sương mù toàn bộ thân lá, định kỳ 7 - 10 ngày/lần (hoặc sử dụng nano bạc đồng/nano đồng oxyclorua tỷ lệ 3/1).

Tưới gốc định kỳ chế phẩm Biotech mỗi tháng ít nhất 1 lần: dùng 2-3 lít chế phẩm Biotech pha 40-60 lít nước tưới ẩm gốc (công thức này sử dụng tưới chung cho cây sâm NL ở các độ tuổi khác nhau).

Lưu ý: Liều lượng mỗi loại chế phẩm nano có thể thay đổi ±10-20% so với hướng dẫn trên tùy theo điều kiện thời tiết, thực trạng sức sinh trưởng của cây. Nên sử dụng liều lượng chế phẩm nano tăng dần khi tuổi cây tăng. Đặc biệt trong quá trình chăm sóc, nếu cây sâm Ngọc Linh bị nhiễm bệnh nên tăng liều lượng chế phẩm nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua (cả phun và tưới). Định kỳ tưới gốc chế phẩm Biotech ít nhất mỗi tháng 1 lần.

Phần 4: Quy trình Trị bệnh tổng hợp cho cây sâm Ngọc Linh

Sâm Ngọc Linh thường bị nấm khuẩn gây bệnh (phần lớn là nấm). Các nhóm bệnh phổ biến gây hại sâm NL là: bệnh chết rạp cây con, bệnh thối củ, bệnh lở cổ rễ thối rễ, bệnh thán thư, bệnh gỉ sắt, bệnh đốm vàng lá, bệnh đốm vòng, bệnh khảm lá xoăn lá do virus….

Khi cây có triệu chứng nhiễm bệnh, nhà vườn cần rà soát, phân loại mức độ bệnh nặng nhẹ để triển khai các giải pháp khống chế, tiêu diệt nấm khuẩn gây bệnh, phục hồi cây sau khi bị nhiễm bệnh đồng thời tránh lây nhiễm trên diện rộng. Khi cây sâm NL đã có biểu hiện triệu chứng bệnh, cần kết hợp tưới và phun theo các công thức sau:

Tưới gốc công thức 1: áp dụng đối với các nhóm bệnh do nấm (gỉ sắt, thán thư, sương mai, đốm vòng, nấm gây bệnh thối củ, thối rễ)

Tưới gốc diệt nấm bệnh hại bộ rễ, thối củ sâm Ngọc Linh: Dùng 500-700ml chế phẩm nano Bạc Đồng Super kết hợp 600-800ml nano Đồng Oxyclorua cộng thêm 500-600ml nano Bạc Đồng HK (loại mới – trị thối củ sâm) pha với 100-150 lít nước tưới ẩm gốc, tưới liên tiếp 3-4 lần, mỗi lần cách nhau 3-4 ngày. Sau khi cây khỏi bệnh chuyển về công thức tưới phòng bệnh như phần 3 đã hướng dẫn ở trên. Trường hợp bệnh nặng có thể tưới nhiều hơn 4 lần. Những củ sâm bị thối có thể ngâm vào dung dịch nano Bạc Đồng HK (500ml chế phẩm nano Bạc Đồng HK pha với 30-50 lít nước ngâm trong thời gian 10-15 phút).

Tưới gốc công thức 2: Dùng 700-1200ml chế phẩm nano Bạc Đồng Super kết hợp 600-800ml nano Đồng Oxyclorua cộng thêm 500-600ml nano Bạc Đồng HK (loại mới – trị thối củ sâm) pha với 100-150 lít nước tưới ẩm gốc, tưới 3-4 lần, mỗi lần cách nhau 3-5 ngày, tưới cho đến khi cây khỏi bệnh.

Ngoài ra cứ sau 2-3 ngày tưới nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua (theo CT1-2 như trên), nhà vườn nên tưới bổ sung thêm chế phẩm Biotech (3 lít pha 30-40 lít tưới ẩm gốc), giúp cây nhanh phục hồi, chống tái nhiễm bệnh.

Nhà vườn lựa chọn 1 trong 2 công thức trên hoặc luân phiên 2 công thức trên kết hợp với phun qua lá như sau:

Công thức phun qua lá (CT1): Dùng 70-80ml nano bạc đồng Super kết hợp 60ml nano Bạc Đồng Plus cộng thêm 40-80ml nano Đồng Oxyclorua pha với bình 15-20 lít nước phun đều thân lá, cả 2 mặt lá, phun 3-4 ngày/lần, phun cho đến khi kiểm soát được bệnh thì chuyển về công thức phun phòng bệnh.

Công thức phun qua lá (CT2): Dùng 70-100ml nano bạc đồng Super kết hợp 30-60ml nano Bạc Đồng HK cộng thêm 40-60ml nano Đồng Oxyclorua pha với bình 15-20 lít nước phun đều thân lá, cả 2 mặt lá, phun 3-4 ngày/lần, phun cho đến khi kiểm soát được bệnh thì chuyển về công thức phun phòng bệnh.

Lưu ý: khi sử dụng quá nồng độ nano Đồng oxyclorua, nano bạc đồng HK có thể gây xoăn lá, co lá.

Lưu ý chung khi sử dụng bộ chế phẩm nano cho cây sâm Ngọc Linh:

+ Nên luân phiên giữa các công thức tưới/phun (kết hợp giữa các công thức). Thời kỳ cây bị bệnh cần triển khai các công thức tưới phun định kỳ 3-5 ngày/lần, tránh để quá xa sẽ gây tái nhiễm bệnh, khó diệt nguồn bệnh triệt để.

+ Nồng độ, liều lượng các chế phẩm nano sử dụng cần linh động tuỳ diễn tiến bệnh, có thể tăng lên hoặc giảm xuống so với công thức đã hướng dẫn (nhìn cây để tưới phun sao cho phù hợp với định mức liều lượng đã hướng dẫn).

+ Trước khi sử dụng nên lắc đều chai sản phẩm. Khi pha chung cần pha loãng từng loại sau đó mới hỗn hợp chung với nhau và khuấy đều. Pha xong nên sử dụng ngay không nên để qua ngày.

+ Sau 2-3 ngày tưới phun các chế phẩm nano bạc đồng/nano đồng oxyclorua nên tưới bổ sung chế phẩm Biotech. Chế phẩm Biotech tuyệt đối không dùng chung với chế phẩm nano Đồng oxyclorua, nano Bạc Đồng Super/HK (Biotech chỉ dùng chung với chế phẩm nano canxi super, nano Silic SiO2 và nano AKH super plus).

+ Về cách sử dụng chung hay riêng các chế phẩm nano: Về cơ bản tất cả các chế phẩm nano đều có thể dùng chung (pha chung khi sử dụng), tuy nhiên để đạt hiệu quả cao, tối đa cần phân loại các nhóm có thể dùng chung với nhau mà không ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng:

Nhóm A: Có thể sử dụng chung nano bạc đồng super, nano bạc đồng plus, nano bạc đồng HK và nano Đồng oxyclorua (nhóm diệt nấm khuẩn gây bệnh hại cây).

Nhóm B: có thể sử dụng chung nano Silic SiO2, nano AKH Super, nano Canxi super và chế phẩm Biotech.

Những chế phẩm cùng nhóm có thể sử dụng chung mà không ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng. Nếu pha chung các chế phẩm nhóm A và B với nhau có thể ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng của từng sản phẩm (ảnh hưởng 20-30%).

Phần 5: Quy trình sử dụng Bộ chế phẩm Nano giai đoạn sản xuất giống cây con

5.1 Quy trình sử dụng bộ chế phẩm nano bạc đồng super, nano đồng oxyclorua thời kỳ ủ hạt giống trước khi gieo

Giai đoạn 1: Ngâm xử lý hạt giống sâm Ngọc Linh trước ủ (chuẩn bị hạt giống trước khi ủ)

Làm sạch hạt giống bằng nước, sau đó sử dụng 100-120ml chế phẩm nano Bạc Đồng Super kết hợp 100-120ml nano Đồng Oxyclorua pha với 15-20 lít nước ngâm hạt trong thời gian 2-3 tiếng. Sau đó để khô ráo trước khi đem ủ hạt với cát ẩm.

Giai đoạn 2: Xử lý cát trước khi ủ hạt giống sâm Ngọc Linh

Dùng 1000ml chế phẩm nano Đồng oxyclorua kết hợp 1000ml nano Bạc Đồng Super pha với 100-150 lít nước ngâm/tưới lên cát trong thời gian 24-36 tiếng. Sau đó vớt cát ra để khô tương đối rồi trộn với hạt giống đem ủ.

Lưu ý: Nếu không xử lý cát với nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua cần bắt buộc xử lý nhiệt, loại bỏ nguồn bệnh.

Giai đoạn 3: Chăm sóc thời kỳ ủ hạt giống (xử lý nấm khuẩn gây bệnh)

Để phá vỡ thế ngủ nghỉ của hạt giống, bắt buộc phải ủ hạt giống với cát ẩm do đó thời kỳ ủ hạt giống trong cát ẩm khá dài cho nên để diệt nấm khuẩn gây bệnh, cần định kỳ thường xuyên tưới ẩm bằng chế phẩm nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua với liều lượng như sau: Dùng 500ml chế phẩm nano Đồng oxyclorua kết hợp 500-800ml nano Bạc Đồng Super pha với 150-250 lít nước tưới ẩm lên cát, định kỳ 7-10 ngày/lần. Chăm sóc cho đến khi hạt giống nứt nanh, nẩy mầm thì đem gieo. Tùy theo điều kiện, nhà vườn có thể gieo hạt  (đã nảy mầm - qua giai đoạn ủ với cát) trên đất đã làm luống hoặc gieo trực tiếp trong bầu. Tuy nhiên để đảm bảo cho cây sinh trưởng khỏe mạnh, hạn chế nấm khuẩn gây bệnh thì đất trước khi gieo hạt (dù là làm luống hay làm bầu) đều cần phải xử lý bằng chế phẩm nano chuyên dùng (nano bạc đồng super, nano đồng oxyclorua, nano Canxi, nano Silic SiO2).

5.2 Quy trình sử dụng bộ chế phẩm nano bạc đồng super, nano đồng oxyclorua, nano Canxi super, nano AKH super plus, nano Silic SiO2  thời kỳ gieo hạt giống, chăm sóc cây con

Phương án 1: Làm giống cây con bằng biện pháp gieo hạt trên luống

Trước khi gieo hạt giống, nhà vườn cần xử lý đất theo quy trình sau:

Bước 1: Chia lô, chia luống với chiều rộng - chiều dài luống hợp lý, chiều cao luống ít nhất 20-25cm, thoát nước tốt. Cuốc xới đất, làm tơi xốp đất tầng canh tác, phơi đất trong thời gian ít nhất 15-20 ngày kết hợp làm nhỏ đất mặt. Sau đó dùng 500ml nano bạc đồng super kết hợp 500ml nano đồng oxyclorua pha 100-120 lít nước phun ẩm đều lên tầng đất mặt trên luống (đảm bảo hỗn hợp dung dịch chế phẩm nano ngấm xuống tầng đất 10-15cm, dó đó khi xử lý vừa phun vừa trộn đảo đất mặt).

Bước 2: Chuẩn bị xác bã mùn hữu cơ có nguồn gốc từ thực vật kết hợp với xơ dừa và trấu hun nghiền nhỏ (hỗn hợp này gọi là Mùn hữu cơ tổng hợp).

Cách xử lý mùn hữu cơ như sau (mục đích: tăng hiệu quả sử dụng, chống nấm khuẩn, thúc đẩy phân giải chất hữu cơ khó tiêu chuyển thành dạng dễ tiêu cho cây sâm NL): Dùng 2-4 lít chế phẩm Biotech pha với 40-60 lít nước tưới/phun ẩm đều lên giá thể, tưới 2 lần cách nhau 7 - 10ngày/lần (giai đoạn 2 cần ủ trong thời gian 20-40 ngày đạt hiệu quả tốt nhất).

Bước 3: Trộn đều đất mặt trên luống với hỗn hợp mùn hữu cơ hoai mục (đã xử lý đúng quy trình ở bước 2) theo tỷ lệ 7/3 (70% đất + 30% mùn hữu cơ).

Bước 4: Ổn định kết cấu đất, diệt nấm khuẩn gây bệnh có trong đất, cải tạo đất, tạo pH phù hợp cho cây sâm NL phát triển thuận lợi. Cụ thể:

Dùng 500ml chế phẩm nano Silic SiO2 kết hợp 500ml chế phẩm nano AKH super plus + 500-600ml nano Canxi super + 800ml nano bạc đồng super pha với 200 lít nước tưới ẩm đều lên đất mặt luống (đủ ngấm xuống tầng đất 10-15cm). Sau 5-7 ngày thực hiện tiếp bước 5.

Bước 5: Dùng 2-3 lít chế phẩm Biotech pha 30-50 lít nước tưới ẩm đất mặt, tập trung tưới ẩm 10-15cm đất mặt. Sau từ 5-10 ngày mới tiến hành đục lỗ gieo hạt với mật độ mong muốn (hạt phải nằm sâu dưới đất khoảng 2-3cm).

Triển khai đúng quy trình 5 bước như trên đối với đất gieo hạt giống hoặc đất trồng sâm Ngọc Linh Đại trà có tác dụng tiêu diệt hầu hết nguồn nấm khuẩn gây bệnh, bảo vệ cây sâm khỏi các tác nhân gây bệnh, bổ sung dinh dưỡng khoáng, cải tạo đất, giúp bộ rễ phát triển khỏe mạnh, cây sinh trưởng tốt, thân lá xanh tự nhiên.

Phương án 2: Làm giống cây con bằng biện pháp gieo hạt trong bầu

Bước 1: Xử lý đất làm bầu (đất sạch được chọn lọc và phơi 20-30 ngày trước khi làm nhỏ đất)

Bước 2: Xử lý mùn hữu cơ tổng hợp (mùn hữu cơ có thể là thân cây mục, trấu hun, xơ dừa băm nhỏ được ủ hoai mục như bước 2 của phương án 1 – dùng chế phẩm Biotech)

Bước 3: Trộn hỗn hợp đất làm bầu với mùn hữu cơ ở bước 2

Hỗn hợp đất làm bầu gồm 70% đất + 30% mùn hữu cơ hoai mục, kết hợp 1-3kg phân super lân trộn đều cho 1 khối hỗn hợp đất làm bầu. Sau khi cho đất vào bầu, sử dụng 600ml nano Silic SiO2 kết hợp 500ml nano AKH super plus cộng thêm 500ml nano canxi super pha với 200-250 lít nước tưới ẩm đất trong bầu, để một vài ngày sau đó tiến hành gieo hạt giống.

Bước 4: Sau khi gieo, nhà vườn cần duy trì chăm sóc cây con trong bầu, phòng trị bệnh tổng hợp cây con bằng bộ chế phẩm nano bạc đồng, nano đồng oxyclorua, nano Silic, nano canxi super (tưới gốc định kỳ: 600ml nano Bạc Đồng Super kết hợp 250-300ml nano Đồng Oxyclorua pha 150 lít nước tưới ẩm).

TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO NANOTECH

Tư vấn kỹ thuật, ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp:

ThS Phạm Công Khải - Hotline: 0976 804 678 * 0835 99 85 99

Email: nanobacsuper@gmail.com